Bekkenfysiotherapie

Wat houdt bekkenfysiotherapie in?

De bekkenfysiotherapeut helpt met diagnostiek en behandeling van klachten in het gebied van buik, bekken, bekkenbodem en lage rug. Zowel vrouwen, mannen als kinderen kunnen voor behandeling in aanmerking komen. Een bekkenfysiotherapeut heeft naast de basisopleiding fysiotherapie een driejarige post-HBO opleiding bekkenfysiotherapie gevolgd en wordt ook wel geregistreerd bekkenfysiotherapeut genoemd.

De bekkenfysiotherapeut helpt mensen door middel van voorlichting, preventie, gevolgd door coaching, begeleiden en behandelen. Zij geven u inzicht in uw klachten, zodat u er beter mee om leert gaan en uw zelfvertrouwen kan herwinnen.

U kunt verwezen worden door uw huisarts, specialist, maar ook zonder verwijzing kunt u voor behandeling in aanmerking komen.

Lees meer over bekkenpijn

Klachten

Herkent u één van ondergenoemde klachten dan kan de bekkenfysiotherapeut misschien uitkomst bieden.

  • ongewild verlies van urine en/of ontlasting
  • niet te onderdrukken aandrang om te plassen en/of te ontlasten
  • moeizaam kwijt kunnen van urine en/of ontlasting
  • zwaar, drukkend gevoel in de onderbuik en/of balgevoel in vagina of anus
  • pijn in de onderbuik, rond de anus of de geslachtsdelen
  • problemen bij het vrijen, die samenhangen met de bekkenbodem
  • bekkenpijn en lage rugklachten in de periode rond zwangerschap en bevalling
  • bekkenpijn en lage rugklachten door andere oorzaken dan zwangerschap of bevalling
  • begeleiding voor en na operaties in buik- en bekkengebied

Oorzaken

Klachten kunnen bijvoorbeeld optreden tijdens de zwangerschap en/of na een bevalling, na meerdere blaasontstekingen, na een buik- of prostaatoperatie of als gevolg van de overgang.

Ook medicijngebruik, psychische factoren zoals spanningen kunnen samenhangen met uw klachten. Vaak is er sprake van een combinatie van factoren, maar ook kan de oorzaak onduidelijk zijn.

De bekkenbodem en spieren in het onderlichaam

De spieren in de lage rug, buik en bekken spelen een belangrijke rol bij houding en beweging. Daarnaast hebben de spieren een belangrijke taak bij plassen, vrijen en ontlasten. De bekkenbodem is een spierlaag onder in het bekken. De bekkenbodemspieren ondersteunen de inwendige organen zoals blaas, baarmoeder met de vagina, en de endeldarm. Ook dragen zij bij aan de stabiliteit van het bekken. De spieren kunnen te zwak zijn of juist te gespannen. Het komt ook voor dat ze niet op het juiste moment hun werk doen. Niet iedereen voelt deze spieren, waardoor bewuste controle soms niet mogelijk lijkt.

De bekkenfysiotherapeut helpt u om bewust te worden van deze spieren, ze te trainen en te ontspannen.

Hoe gaat de bekkenfysiotherapeut te werk?

Eerste consult

Tijdens het eerste consult (meestal 1 uur) zullen uw klachten in kaart gebracht worden en zal eventueel een algemeen lichamelijk onderzoek plaatsvinden en adviezen worden gegeven.

Er worden vragen gesteld over pijn, plassen, ontlasting en eventueel over seksualiteit. Uw klachten worden vanuit diverse invalshoeken bekeken, het bekken is namelijk niet los te zien van de rest van uw lichaam. Ook zal uitleg gegeven worden over uw klachten, de functie van de bekkenbodem en anatomie van het bekken. De impact die uw klachten hebben in uw dagelijks bestaan zullen ook aan de orde komen. Hierbij kunt u denken aan uitgaan, sporten, invloed van de klachten op uw relatie.

Onderzoek

Het algemeen lichamelijk onderzoek is nodig om de functie van de lage rug, bekken en/of heupen te beoordelen.

Adviezen

Daarnaast kunnen tijdens dit consult adviezen worden gegeven b.v. in toiletgedrag, drink- en eetgedrag, houding en belasting.

Tweede consult

Tijdens een tweede consult kan een inwendig onderzoek plaatsvinden als de therapeut dat noodzakelijk vindt, maar altijd met uw toestemming en in overleg. De bekkenfysiotherapeut is daar tijdens haar opleiding uitvoerig in geschoold en dit onderzoek mag alleen uitgevoerd worden door geregistreerd bekkenfysiotherapeuten. Zij zal uw goed uitleggen hoe dat onderzoek(vaginaal of anaal) in zijn werk gaat.

Verdere behandeling

Een consult duurt een half uur. Samen met u zal een behandelplan worden gemaakt. Er zal regelmatig een evaluatie van de vooruitgang plaatsvinden. Hoe lang en hoe vaak u de bekkenfysiotherapeut moet bezoeken is afhankelijk van uw problematiek en uw hulpvraag. Een eventuele (terug-) verwijzing naar huisarts of specialist kan tot de mogelijkheden behoren.

Behandelmogelijkheden

  • adviezen in toiletgedrag
  • adviezen in drink- en eetgedrag
  • ademhalingsoefeningen
  • houdingsoefeningen
  • bewustwordingsoefeningen van de bekkenbodem
  • trainen van de bekkenbodemspieren, zowel in aanspanning, ontspanning als coördinatie
  • trainen van spieren van het bekken, buik en lage rug
  • perstechniek
  • blaastraining
  • mobiliseren/stabiliseren van bekken en lage rug
  • adviezen in belasting tijdens algemeen dagelijks leven, zoals bv tillen

Naast deze mogelijkheden kan de bekkenfysiotherapeut gebruik maken van apparatuur of ballontraining.

  • Myofeedback: via een probe die vaginaal of anaal wordt ingebracht kan de therapeut op een beeldscherm zichtbaar maken hoe u de bekkenbodem kan aanspannen of ontspannen. Via deze methode kunt u zelf zien hoe u de bekkenbodemspieren gebruikt. Dit kan helpen bij een betere bewustwording en controle over deze spieren.
  • Rectale ballontraining: Via de anus wordt een ballonnetje ingebracht die opgeblazen kan worden. Hiermee kan worden gemeten maar ook geoefend om bijvoorbeeld aandrang te herkennen en hoe deze beter op te houden.
  • Vaginale ballontraining: Via de vagina wordt een ballonnetje ingebracht die opgeblazen kan worden. Dit kan u helpen bij klachten als vaginisme of pijn bij gemeenschap. Deze behandeling kunt u ook zelf thuis uitvoeren.

Vergoeding bekkenfysiotherapie

Vanaf 1 januari 2006 is een verwijzing van de huisarts of een medisch specialist voor bekkenfysiotherapie niet meer nodig. Per 1 januari 20011 worden klachten van urine-incontinentie 9 keer vanuit de basisverzekering vergoed. Heeft u geen aanvullende verzekering dan komt u voor deze klachten dus wel in aanmerking voor een vergoeding van de zorgverzekeraar.
Raadpleeg zelf wel altijd uw verzekeringsvoorwaarden.

Therapeut

Johanna Baar, ZwangerFit®-docent en bekkenfysiotherapeut

Sinds 1982 ben ik werkzaam als algemeen fysiotherapeut bij Fysio Flex en sinds 1995 werkzaam met bekkenpijn patiënten (voorheen werd dit bekkeninstabiliteit genoemd) en patiënten met klachten in het bekkenbodemgebied. In 2010 heb ik de drie-jarige post HBO opleiding voor geregistreerd bekkenfysiotherapeut afgerond. In de praktijk is mijn aandachtsgebied vooral gericht op de bekkenfysiotherapie. Sinds 2008 ben ik ook verbonden aan een tweede praktijk voor fysiotherapie als bekkenfysiotherapeut. Tijdens ZwangerFit® heb ik een signalerende en adviserende taak op het gebied van bekkenpijn en bekkenbodemproblematiek.
Lees meer

Naast ZwangerFit® bestaat de mogelijkheid om de cursus "Bevallen doe je zo" te volgen. Dit is een begeleiding op maat voor u en uw partner. Informatie over "Bevallen doe je zo" kunt u vinden in onze folder of op deze website.